De eerste publicaties zijn verschenen die ons meer kunnen vertellen over de karakteristieken van de door SARS-CoV-2 veroorzaakte ziekte COVID-19.

De Chinese Center of Disease Control (CDC) heeft 72.314 ziektegevallen in China geanalyseerd en hun bevindingen in het blad ‘China CDC Weekly’ gepubliceerd.(1) Kort hierop volgde in het Amerikaanse blad JAMA een editorial die de bevindingen nog eens samenvatte en van commentaar voorzag.(2)

Laten we bij het begin beginnen. Dit is een beschrijvende – of in het jargon ‘observationele’ – studie. Dat betekent dat er dat er simpelweg data verzameld is over een groep patiënten met eenzelfde ziektebeeld om het ziektebeloop beter te leren begrijpen. Het lijkt erop dat het studiedoel achteraf (‘retrospectief’) bedacht is en dat er niet eerst een studieprotocol geschreven is waarin vastgelegd wordt hoe de data precies verzameld moeten worden. Dit is ook eigenlijk bijna niet te doen tijdens zo’n epidemie, maar als er grote verschillen tussen ziekenhuizen bestaan bemoeilijkt dat wel de interpretatie van de data. Het artikel beschrijft ook wat problemen met missende data.

Wie hebben ze nou precies onderzocht?

Zo’n beetje alle patiënten die tussen 31 december en 11 februari COVID-19 ontwikkeld hebben. Eigenlijk ligt het wat ingewikkelder, of zeg maar gerust verwarrender. Dat heeft te maken met de verschillen in hoe de ziekte vastgesteld is. Van de 72.314 totaal aantal patiënten was dit hoe zeker de onderzoekers waren van de diagnose:

  • 62% van de patiënten is beschouwd als COVID-19 bevestigd. Zij hadden immers typische klachten en een positieve PCR test
  • 22% van de patiënten is beschouwd als COVID-19 verdacht. Zij hadden alleen typische klachten het verhaal van een risico-volle blootstelling aan besmette dieren of mensen, maar konden geen test ondergaan.
  • 15% van de patiënten is beschouwd als COVID-19 gediagnostiseerd. Zij hadden typische klachten, een risicovolle blootstelling en afwijkingen op een CT scan die bij de ziekte past, maar ook zij konden geen test ondergaan.
  • 1% van de patiënten had überhaupt geen klachten maar wel een positieve PCR test. Deze groep is gevonden via contactonderzoek.

Je loopt nou eenmaal tegen dit soort problemen aan als de test waarmee je met zekerheid een ziekte kan aantonen niet overal beschikbaar is. We gaan er voor het vervolg van de uitleg vanuit dat al deze mensen COVID-19 hebben gehad.

Wie kreeg de ziekte?

Met name mensen tussen de 30 en 79 jaar. Opvallend genoeg maken kinderen en ouderen maar een klein onderdeel uit van deze groep.

Dit is de verdeling per leeftijdsgroep:

  • >= 80 jaar: 3%
  • 30-79 jaar: 87%
  • 20-29 jaar: 8%
  • 10-19 jaar: 1%
  • <10 jaar: 1%

De man-vrouw verdeling is ongeveer gelijk en de meeste patiënten kwamen uit de provincie Hubei (75%) en hadden een blootstelling in Wuhan (85%).

Het valt verder nog op dat het overgrote deel van de ziektegevallen voorkwam in gezonde mensen zonder andere gezondheidsproblemen (74%). Hierbij dient wel te vermelden dat in circa 50% van de groep gegevens over eventuele gezondheidsproblemen lijkt te missen.

Wat was het ziektebeloop?

De ernst van de ziekte is door de onderzoekers in 3 groepen onderverdeeld:

  • 81% had een mild ziektebeloop met hoogstens een milde longontsteking
  • 15% had een ernstig ziektebeloop
  • 5% had een kritiek/levensbedreigend ziektebeloop

Er zijn ook patiënten ten gevolge van de ziekte overleden:

  • In totaal is 2.3% van de patiënten overleden (case fatality rate – CFR)

Deze subgroepen hadden de grootste kans op een ernstig ziektebeloop:

  • Ouderen (leeftijd >= 70 jaar) – met een overlijdensrisico van 8-15%
  • Mensen met andere ziekte problemen – met een overlijdensrisico van 10.5% voor hart&vaatziekten, 7.3% voor diabetes, 6.3% voor longziekten, 6.0% voor hypertensie en 5.6% voor kanker

Verder vermeld het artikel dat diegenen die een kritiek ziektebeloop hadden ook een sterk verhoogd risico hadden op overlijden (CFR 49%), maar dat is vrij logisch, en dat een groot aantal besmettingen via gezondheidszorgmedewerkers in ziekenhuis is verlopen.

Er zullen ongetwijfeld snel andere studies volgen. Ik hou jullie op de hoogte.

Referenties:

  1. The Novel Coronavirus Pneumonia Emergency Response Epidemiology Team, Vital Surveillances: The Epidemiological Characteristics of an Outbreak of 2019 Novel Coronavirus Diseases (COVID-19) — China, 2020, China CDC Weekly 2020; 2(8): 113-122.
  2. Wu Z and McGoogan JM, Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China, JAMA 2020; published online on february 24 2020.