Introductie

Het RIVM heeft op 23 maart een overzichtelijk document gepubliceerd over de ‘epidemiologische situatie van COVID-19 in Nederland’. Hierin wordt kort beschreven bij hoeveel mensen de ziekte vastgesteld is, hoeveel mensen in het ziekenhuis opgenomen zijn en hoeveel mensen overleden zijn. Helaas zijn IC opnames niet gedocumenteerd. Voor de verschillende groepen zijn vervolgens wel leeftijd, geslacht en comorbiditeit beschreven. Alhoewel het geen wetenschappelijke publicatie betreft is het toch interessant om deze ‘real-life’ data te bestuderen.

Dit zijn de bevindingen

Aantallen

  • Totaal aantal bevestigde COVID-19 cases: 4749
  • Aantal patiënten met ziekenhuis opname: 1230 (26% van totaal)
  • Aantal patiënten overleden: 213 (4.5% van totaal; 17% van opgenomen)

NB: het totaal aantal besmettingen moet in werkelijkheid veel groter zijn, omdat heel veel mensen niet meer getest worden. Men zou dus ook zeker niet moeten concluderen dat de Case Fatality Rate (CFR) in Nederland 4.5% is. Dit getal zal veel lager zijn als het echte aantal besmettingen voor de berekening gebruikt kan worden. Het aantal patiënten met noodzaak tot ziekenhuisopname is een veel duidelijker aantal, omdat dit een ‘hard getal’ is, dat makkelijk te controleren valt. Het is dan wellicht ook veel interessanter om te focussen op de CFR binnen het ziekenhuis: 17%.

Leeftijd

1. Absolute getallen en percentages uitgedrukt t.o.v. het totaal aantal patiënten in en buiten het ziekenhuis

  • 0-19: 84 in totaal (1.7%)
    • 13 ziekenhuisopnamen (0.3% van totaal; 1.0% van opgenomen)
    • 0 overleden
  • 20-39: 834 in totaal (17.6%)
    • 49 ziekenhuisopnamen (1.0% van totaal; 4.0% van opgenomen)
    • 0 overleden
  • 40-59: 1411 in totaal (29.7%)
    • 236 ziekenhuisopnamen (5.0% van totaal; 19.2% van opgenomen)
    • 1 overleden (0.02% van totaal; 0.08% van opgenomen; 0.5% van overleden)
  • 60+: 2397 in totaal (48.4%)
    • 929 ziekenhuisopnamen (19.% van totaal; 75.5% van opgenomen)
    • 212 overleden (4.5% van totaal; 17.2% van opgenomen; 99.5% van overleden)

2. Absolute getallen en percentages uitgedrukt t.o.v. leeftijdsgenoten in en buiten het ziekenhuis

  • 0-19:
    • Opname percentage binnen leeftijdscategorie 15.5%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdcategorie 0%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdscategorie opgenomen 0%
  • 20-39:
    • Opname percentage binnen leeftijdscategorie 5.9%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdcategorie 0%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdscategorie opgenomen 0%
  • 40-59:
    • Opname percentage binnen leeftijdscategorie 16.7%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdcategorie 0.07%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdscategorie opgenomen 0.4%
  • 60+:
    • Opname percentage binnen leeftijdscategorie 38.8%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdcategorie 8.9%
    • Sterfte percentage binnen leeftijdscategorie opgenomen 22.8%

NB: ik denk dat het belangrijk is om naar proporties binnen leeftijdscategorieën te kijken. Als ouderen b.v.b. een meerderheid van de populatie vormen, zal alleen al door het verschil in ‘aantallen at risk’ tussen ouderen en jongeren een groter aantal ouderen ernstig ziek worden. Als je proporties binnen de leeftijdscategorie berekent, geeft dit een beter beeld van risico verschillen. Hier blijft overigens overeind dat ‘ouderen’ – en dan met name 60+-ers – het merendeel van de opgenomen en overleden patiënten vormen, maar ook het grootste risico hierop lijken te lopen.

Voor de oplettende lezer: als je de getallen en percentages optelt komt dit niet helemaal uit op het totaal. Dat heeft er mee te maken dat bij 23 mensen de leeftijd niet bekend was, van hen zijn 3 patiënten opgenomen in een ziekenhuis en 1 patiënt overleden.

Geslacht

1. Absolute getallen en percentages uitgedrukt t.o.v. het totaal aantal patiënten in en buiten het ziekenhuis

  • Man: 2330 in totaal (49.1%)
    • 772 ziekenhuisopnamen (16.3% van totaal; 62.8% van opgenomen)
    • 133 overleden (2.8% van totaal; 10.8% van opgenomen; 62.4% van overleden)
  • Vrouw: 2394 in totaal (50.4%)
    • 453 ziekenhuisopnamen (9.5% van totaal; 36.8% van opgenomen)
    • 79 overleden (1.7% van totaal; 6.4% van opgenomen; 37.1% van overleden)

2. Absolute getallen en percentages uitgedrukt t.o.v. zelfde geslachtscategorie in en buiten het ziekenhuis

  • Man:
    • Opname percentage binnen mannen 33.1%
    • Sterfte percentage binnen mannen 5.7%
    • Sterfte percentage binnen mannen opgenomen 17.2%
  • Vrouw:
    • Opname percentage binnen vrouwen 18.9%
    • Sterfte percentage binnen vrouwen 3.3%
    • Sterfte percentage binnen vrouwen opgenomen 17.4%

NB: Als we de proporties van totaal met de proporties binnen de geslachtscategorieën vergelijken, valt op dat hoewel mannen een groter aandeel van het totaal aantal opgenomen en overleden patiënten vormen, ze niet een hoger sterfte risico lijken te hebben zodra ze al opgenomen zijn.

Ook binnen de geslachtscategorieën waren niet alle gegevens bekend. Van 25 mensen was het geslacht niet bekend, van hen zijn 5 patiënten opgenomen in een ziekenhuis en 1 patiënt overleden.

Comorbiditeit

Helaas is van ruim de helft van de patiënten niet bekend of ze een andere onderliggende aandoening hadden. We weten ook niet of dit random missende data zijn of dat de patiënten waarvan deze gezondheidsgegevens niet bekend zijn een hogere kans hebben op een mild, danwel ernstig ziektebeloop. Dit benadrukt meteen ook waarom een case-registratie via de GGD’s en RIVM niet zo sterk is als medisch wetenschappelijk onderzoek met strikte naleving van een vooraf opgesteld studieprotocol. Ik heb vanwege bovenstaande bezwaren niet de percentages van ziekenhuisopnamen en overledene patiënten weergegeven.

  • Gerapporteerde onderliggende aandoening: 1150 (24.2% van totaal; 52.6% van bekend)
  • Zeker geen onderliggende aandoening: 1035 (21.8% van totaal; 47.4% van bekend)
  • Onbekend: 2564 (54% van totaal)

Binnen de patiënten met bekende gegevens zijn de volgende gezondheidsgegevens gerapporteerd (1 patiënt kan meer dan 1 aandoening hebben):

  • Hart & vaat ziekten, hypertensie 26.6%
  • Diabetes 11.9%
  • Chronische longaandoening 16%
  • Kanker 6.9%
  • Nieraandoening 4.2%
  • Chronische (neuro)musculaire aandoening 3.2%
  • Immundeficiëntie 1.7%
  • Zwangerschap 1.1%
  • Leveraandoening 0.5%
  • Overig 28%

NB: Er blijken 18 zwangeren met bewezen COVID-19 bij de RIVM te zijn geregistreerd. Slechts 2 van hen moesten worden opgenomen in het ziekenhuis en geen zwangere is overleden.

Referenties: