Het virus

Wat is het nieuwe coronavirus?

Het nieuwe coronavirus (CoV) is een nieuw ontdekte virussoort, die momenteel een bedreiging vormt voor de wereldwijde gezondheid. Het virus werd initieel 2019-nCoV virus (2019 novel Corona Virus) genoemd, maar de officiële naam is recent vastgesteld: SARS-CoV-2 (SARS-CoronaVirus-2). Dit virus lijkt op andere soorten beta-coronavirussen, die eerder al tot grote problemen bij de mens hebben geleid: SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome – uitbraak in 2003) en MERS (Middle East Respiratory Syndrome – uitbraak in 2012). Coronavirussen vormen een familie van virussen, welke hun naam ontlenen aan de krans die met een elektronenmicroscoop zichtbaar is. Beta-coronavirussen komen met name voor bij dieren, maar kunnen incidenteel overspringen op de mens en vervolgens van mens op mens worden overgedragen. De zogenaamde humane coronavirussen komen daarentegen veel vaker voor bij mensen en veroorzaken ‘de griep’.

Waar komt het virus vandaan?

In december 2019 kreeg in de stad Wuhan in China opeens een cluster van mensen tegelijk een longontsteking, welke niet kon worden verklaard door de gebruikelijke virale en bacteriële verwekkers. Na uitgebreid onderzoek werd het nieuwe beta-coronavirus SARS-CoV-2 ontdekt. Opvallend genoeg, bleken de geïnfecteerde mensen op de ‘Huanan Seafood Wholesale Market’ te zijn geweest. Dit is een markt waar niet alleen vis, zeevruchten, schaal & schelpdieren worden verkocht, maar ook allerlei soorten vlees en levende wilde dieren (waaronder slangen, vleermuizen en civetkatten). Het is nog niet helemaal zeker welk dier de eerste infectie bij de mens veroorzaakt heeft. Op basis van genetisch onderzoek lijkt het aannemelijk dat een vleermuizen virus met een virus waarvan de oorsprong nog niet bekend is tot het ontstaan van het nieuwe virus heeft geleid. Dit nieuwe virus is dan waarschijnlijk weer via een ander dier op de markt in Wuhan overgedragen op de mens.

Wat voor type virus is SARS-CoV-2

Het SARS-CoV-2 virus behoort tot:

  • De orde ‘Nidovirales’
    • De familie ‘Coronaviridiae’
      • De onderfamilie ”Orthocoronaviriniae’
        • Het geslacht ‘Betacoronavirus
          • Het ondergeslacht ‘Sarbecovirus’
            • Het soort ‘SARS-gerelateerde virussen

Het SARS-CoV-2 virus is een omkapseld enkelstrengs RNA virus

Coronavirussen

Coronavirussen komen veel vaker bij dieren dan bij mensen voor.

Er zijn tot nu toe zeven coronavirussen waarvan bekend is dat ze infecties bij mensen veroorzaken:

  • Alphacoronavirussen
    • HCoV-229E (verkoudheid)
    • HCoV-NL63 (pseudokroep en bronchiolitis bij kinderen)
  • Betacoronavirussen
    • HCoV-OC43 (verkoudheid)
    • HCoV-HKU1 (verkoudheid)
    • SARS-CoV-1 (veroorzaker SARS epidemie 2003)
    • MERS-CoV (veroorzaker MERS epidemie 2012)
    • SARS-CoV-2 (veroorzaker COVID-19 epidemie)

De MERS-CoV, SARS-CoV-1 en SARS-CoV-2 virussen zijn nieuw ontstane virussoorten die van dier op mens overgesprongen zijn (zoönose). Vervolgens konden deze virussen ook weer van mens-op-mens worden overgedragen. Hetgeen in alle drie de gevallen tot een epidemie heeft geleid. Het SARS-CoV-2 lijkt qua genetische opmaak het meeste op het SARS-CoV-1 virus. Ze delen circa 70% van hun genetische code. Dit verklaart ook de naamgeving.

Het target

Het SARS-CoV-2 virus grijpt aan op de ACE-2 (angiotensin converting enzyme) receptor, met een voorkeur voor de onderste luchtwegen.

Hoe lang kan het SARS-CoV-2 virus buiten het lichaam overleven?

In aerosolen kan het virus langer dan 3 uur (experiment duur) overleven

  • Gemiddelde overlevingsduur per virus partikel: 1.1 – 1.2 uur

Met betrekking tot verschillende oppervlakten:

  • Het virus kan tot 72 uur (experiment duur) op plastic en roestvrijstaal overleven
    • Mediane leefduur op plastic 6.8 uur
    • Mediane leefduur op roestvrijstaal 5.6 uur
  • Het virus overleeft het minst lang op karton en koper
    • Op karton werd na 24 uur geen actief virus meer aangetroffen
    • Op koper werd na 4 uur geen actief virus meer aangetroffen

Deze gegevens komen uit een publicatie in de NEJM